Zaključak o statusu genetski modificiranih organizama

  • Published in

Broj: 03-2-170/17

Datum: 27. muharrem 1439. h.g.

             17. oktobar 2017. godine

Na osnovu člana 10. i člana 33. Poslovnika o radu Vijeća muftija, Vijeće muftija Islamske zajednice u BiH je na trinaestoj redovnoj sjednici, održanoj u Sarajevu 27. muharrema 1439. h. g., odnosno, 17. oktobra 2017. godine, razmatrajući pitanje o dozvoljenosti genetski modificiranih organizama i njihove upotrebe u proizvodnji hrane u lancu ishrane ljudi i životinja, čije su meso i proizvodi dozvoljeni (halal) za konzumiranje, a na temelju zahtjeva Agencije za certificiranje halal kvalitete i priloženog stručnog mišljenja o genetski modificiranim organizmima, donijelo sljedeći:

 

Z A K LJ U Č A K

o statusu genetski modificiranih organizama

Genetski modificirani organizmi (GMO) rezultat su biotehnologije, odnosno primjene genetskog inženjerstva kojim se mijenjaju određene karakteristike živih bića, a sa ciljem postizanja “boljeg kvaliteta i kvantiteta” i povećanja prinosa. Ovaj proces je vještački, ne može se dogoditi prirodnim putem i može uključivati kombiniranje gena jedinki koje ne pripadaju istim vrstama. Nove jedinke imaju razvijenu otpornost na određene vanjske uticaje, a pojedine jedinke uništavaju druge biljke i insekte s kojima dolaze u dodir.

Islam podržava progres baziran na nauci, modernim tehničkim, biotehničkim i biomedicinskim istraživanjima, uz uslov da taj progres ne narušava prirodu i zdravlje ljudi, te da kvalitet života sadašnjih generacija ne bude na štetu budućih. Ljudsko biće je krunsko Božije stvorenje na zemlji i kao takvo, prema islamu, ono je zaštićeno i istovremeno odgovorno (halifa) za racionalno korištenje resursa i njihovu zaštitu od uništavanja i zloupotrebe.

Rasprave i suprotstavljena argumentacija o koristima i eventualnim štetnim posljedicama GMO, te upozorenja na to da rezultati i posljedice dugoročne upotrebe GMO-a nisu potpuno jasni i poznati, kao i veliki oprez s kojim međunarodne zakonodavne i naučne institucije pristupaju ovom pitanju, upućuju na to da se GMO ne mogu apriori prihvatiti kao sigurni za upotrebu. U međunarodnim standardima za halal hranu i halal proizvode utvrđeno je da se GMO ne mogu koristiti u bilo kojoj fazi proizvodnje ili pripremanja hrane.

Shodno navedenom,

slijedeći kur'ansko načelo: „Dozvoljava vam se tajjibat (dobra, lijepa jela)“ (Al-Māʼida, 4.);

vjerujući da je sve na svijetu Uzvišeni Allah stvorio sa „svrhom“ i „mjerom“;

poštujući obavezu očuvanja integriteta i mogućih posljedica zbog preinačavanja Allahovog stvaranja (Al-Nisāʼ, 119); te

pridržavajući se upute Časnog Poslanika koji je rekao: „Halal je jasan, a i haram je jasan, a između ovog dvoga su sumnjive stvari koje mnogi ljudi ne poznaju. Ko se bude čuvao sumnjivih stvari, očuvat će čistoću svoje vjere, a ko se u njih upusti, (za)past će u harame“;

Vijeće muftija Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini utvrđuje da se genetski modificirani organizmi svrstavaju u kategoriju sumnjivih – mešbuh proizvoda i kao takvi se ne mogu koristiti za ishranu ljudi ili životinja čije su meso i proizvodi dozvoljeni – halal.

A Allah najbolje zna!

                                                                                                                         Husein ef. Kavazović

                                                                                                                                 Reisu-l-ulema